ดอกไฮเดรนเยียหรือดอกอาจิไซถือเป็นดอกไม้ที่ช่วยแต่งแต้มสีสันให้กับฤดูฝนของญี่ปุ่นได้เป็นอย่างดี และยังเป็นดอกไม้ที่ได้รับความรักจากคนญี่ปุ่นมาอย่างยาวนาน อย่างไรก็ตามถึงแม้ว่าจะเป็นดอกไม้ที่ได้รับความนิยม ก็ยังมีความเชื่อหรือคำเล่าลือว่า “ดอกไฮเดรนเยียเป็นดอกไม้ที่น่ากลัว” หรือ “เป็นดอกไม้ที่ไม่เป็นมงคล” อยู่เสมอ บทความนี้จะพาทุกคนไปทำความรู้จักกับเรื่องราวที่น่าสนใจและคาดไม่ถึงเกี่ยวกับดอกไฮเดรนเยียในรูปแบบถาม–ตอบ (Q&A)กันค่ะ เชื่อได้เลยว่าเมื่อได้อ่านจบ คุณจะต้องหลงรักเจ้าดอกไม้ชนิดนี้เพิ่มขึ้นอย่างแน่นอนค่ะ!
Q1. ภาษาดอกไม้ของดอกไฮเดรนเยียมีความหมายที่น่ากลัวจริงหรือ?
ภาษาดอกไม้ของดอกไฮเดรนเยียมีที่มาจากการที่ดอกไฮเดรนเยียจะเปลี่ยนสีไปเมื่อดอกบานมากขึ้น โดยภาษาดอกไม้ซึ่งเป็นที่รู้จักของดอกไฮเดรนเยีย ได้แก่ “ใจโลเล” หรือ “ความไม่เที่ยง” และ “การนอกใจ” ส่วนในโลกตะวันตกก็มีความหมายอย่าง “Heartlessness” (ความเย็นชาหรือไร้หัวใจ) และ “You are cold” (คุณเป็นคนเย็นชา) ซึ่งล้วนแล้วแต่มีความหมายที่ค่อนข้างรุนแรง โดยความหมายเหล่านี้เกิดขึ้นมาจากธรรมชาติของดอกไฮเดรนเยียที่สีของดอกจะค่อย ๆ เปลี่ยนไปเมื่อดอกบานเต็มที่ อย่างไรก็ตามภาษาดอกไม้ไม่ได้มีความหมายตายตัว เพราะสามารถเปลี่ยนแปลงได้ตามแต่ละประเทศรวมถึงยุคสมัย และการแพร่หลายของสายพันธุ์จากเดิมที่ลักษณะของกลีบดอกจะมีขนาดกลีบเล็ก ๆ (ซึ่งจริง ๆ คือ กลีบเลี้ยง) เปลี่ยนมาเบียดชิดกันเป็นช่อแน่น จึงเกิดความหมายใหม่ที่อบอุ่นขึ้น เช่น “ความผูกพันของครอบครัว” หรือ “การอยู่พร้อมหน้าพร้อมตา” และ “ความสามัคคี” เป็นต้น
นอกจากนี้ภาษาดอกไม้ของดอกไฮเดรนเยียยังแตกต่างกันไปตามสีของดอกอีกด้วย เช่น สีน้ำเงิน หมายถึง ความรักที่อดทนและมั่นคง สีขาว หมายถึง ความใจกว้างและการให้อภัย สีแดงหรือสีชมพู หมายถึง ความรักอันแรงกล้า สีเขียว หมายถึง ความรักที่จริงใจและแน่วแน่ เป็นต้น และด้วยการที่ดอกไฮเดรนเยียมีความหมายในเชิงแง่บวก ดอกไฮเดรนเยียจึงเป็นดอกไม้ที่เหมาะสำหรับนำไปมอบเป็นของขวัญอีกด้วย
Q2. ทำไมวัดในญี่ปุ่นจึงมักปลูกดอกไฮเดรนเยียไว้เป็นจำนวนมาก?
มีความเชื่อกันว่าการที่ในวัดมีดอกไฮเดรนเยียมากมายเนื่องจากปลูกไว้เพื่ออุทิศและไว้อาลัยแก่ผู้ที่เสียชีวิตจากโรคระบาดในช่วงหน้าฝน เนื่องจากในสมัยก่อนที่การแพทย์ยังไม่เจริญก้าวหน้ามากนัก ช่วงหน้าฝนจะเป็นช่วงที่ผู้คนเจ็บป่วยได้ง่าย จากการเปลี่ยนแปลงของอุณหภูมิและความกดอากาศ อีกทั้งยังมีผู้เสียชีวิตจากโรคระบาดเป็นจำนวนไม่น้อยอีกด้วย ผู้คนจึงนิยมพากันปลูกดอกไฮเดรนเยียซึ่งออกดอกบานในช่วงหน้าฝนพอดีไว้ในบริเวณวัดเพื่อเป็นการอุทิศและแสดงความอาลัยต่อผู้ล่วงลับ กล่าวกันว่าวัดที่เคยตั้งอยู่ในพื้นที่ที่เคยเกิดโรคระบาด ภายในวัดจะมีการปลูกต้นดอกไฮเดรนเยียไว้เยอะมากเป็นพิเศษ
นอกจากนี้ดอกไฮเดรนเยียยังเป็นพืชที่ขยายพันธุ์ด้วยการปักชำได้ง่าย ดูแลไม่ยาก และเจริญเติบโตได้ดีในสภาพแวดล้อมที่ชื้นและมีแสงแดดรำไร ซึ่งเป็นลักษณะของบริเวณวัด อีกทั้งภาพของดอกไฮเดรนเยียที่ชุ่มฝนยังเข้ากันได้อย่างงดงามกับบรรยากาศอันสงบของวัด จึงทำให้วัดทั่วประเทศญี่ปุ่นยังคงปลูกดอกไฮเดรนเยียนี้สืบต่อกันมา
ปัจจุบันมีวัดหลายแห่งที่มีชื่อเสียงด้านดอกไฮเดรนเยียจนได้รับฉายาว่า “วัดไฮเดรนเยีย” และกลายเป็นแหล่งท่องเที่ยวยอดนิยมในช่วงหน้าฝน ดังนั้นสรุปแล้วการที่วัดมีการปลูกดอกไฮเดรนเยียเป็นจำนวนมากไม่ได้เป็นเพราะเป็นดอกไม้ที่อัปมงคล แต่เพราะเป็นดอกไม้ที่เหมาะสำหรับการรำลึกถึงผู้ล่วงลับ และช่วยสร้างความสงบและความสบายใจให้แก่ผู้มาเยือน เมื่อทราบที่มานี้แล้วภาพลักษณ์ของดอกไฮเดรนเยียก็เปลี่ยนไปไม่น้อยเลยทีเดียวว่าไหมคะ?
Q3. ดอกไฮเดรนเยียสามารถใช้เป็นเครื่องรางนำโชคได้จริงหรือไม่?
คำตอบคือ “ใช้เป็นเครื่องนำโชคได้จริง” โดยดอกไฮเดรนเยียได้รับการยกย่องให้เป็นเครื่องรางนำโชค และเป็นสิ่งมงคลมาตั้งแต่สมัยโบราณ โดยในหลายพื้นที่ของญี่ปุ่นมีธรรมเนียมปฏิบัติว่า ในเดือนมิถุนายนโดยเฉพาะวันที่มีเลข 6 อยู่ ผู้คนจะนิยมนำดอกไฮเดรนเยียมาห่อด้วยกระดาษสีขาว แล้วผูกด้วยเชือกมิสึฮิกิ (Mizuhiki = 水引) แล้วแขวนกลับหัวประดับตามจุดต่าง ๆ ของบ้านไว้เป็นเครื่องราง โดยความเชื่อนี้มีที่มาจากหลายเหตุผลด้วยกัน เช่น รูปทรงของช่อดอกไฮเดรนเยียมีลักษณะคล้ายรังผึ้ง ซึ่งเป็นสัญลักษณ์ของการค้าขายรุ่งเรือง อีกทั้งลักษณะการหยั่งรากที่แผ่กว้างแต่ไม่ลึก ยังถูกเชื่อมโยงกับคำพ้องเสียงของคำว่า “ไม่หยั่งราก” หรือ “เนซึคาซึ” (Nezukazu = 根付かず) และ “ไม่หลับไม่นอน” หรือ “เนสึคาซึ” (Netsukazu = 寝付かず) จึงกลายเป็นสัญลักษณ์ของการมีสุขภาพแข็งแรง
ด้วยเหตุนี้จึงมีความเชื่อสืบต่อกันมาว่า การนำดอกไฮเดรนเยียมาแขวนไว้ที่หน้าประตูบ้านจะช่วยปัดเป่าสิ่งไม่ดีและนำโชคลาภด้านการเงินเข้ามา และถ้าเอาดอกไฮเดรนเยียมาแขวนไว้ในห้องก็จะช่วยให้ไม่ขัดสนในเรื่องของเงินทอง และถ้านำดอกไฮเดรนเยียไปแขวนไว้ในห้องน้ำก็จะช่วยป้องกันโรคภัยหรือปัญหาสุขภาพที่เกี่ยวข้องกับสุภาพสตรีได้ นอกจากนี้เนื่องจากดอกไฮเดรนเยียเป็นดอกไม้ที่มีจำนวนกลีบดอกเป็นจำนวนมาก ดอกเบียดชิดกันเป็นช่อแน่น ดอกไฮเดรนเยียจึงถูกมองว่าเป็นดอกไม้ที่ดึงดูดผู้คนและเรียกโชคในเรื่องของความมั่งคั่งอีกด้วยค่ะ ดังนั้นดอกไฮเดรนเยียจึงไม่ใช่ดอกไม้ที่น่ากลัวอย่างที่หลายคนเข้าใจ แต่กลับเป็นดอกไม้แห่งความเป็นสิริมงคลที่เชื่อกันว่าช่วยคุ้มครองและนำพาความเป็นอยู่ที่ดีมาสู่ผู้คนค่ะ
ดอกไฮเดรนเยียในญี่ปุ่นมักมีสีน้ำเงินอมม่วง ส่วนในยุโรปมักพบสีแดงหรือสีชมพู
อีกหนึ่งเสน่ห์ของดอกไฮเดรนเยีย คือ สีของดอกจะเปลี่ยนไปตามสภาพความเป็นกรด–ด่างของดิน โดยหากดินมีความเป็นกรดมาก ดอกจะออกสีน้ำเงิน หากดินเป็นด่าง ดอกจะออกสีแดง และหากดินมีค่าความเป็นกรด–ด่างอยู่กึ่งกลางก็จะให้ดอกเป็นสีม่วง โดยประเทศญี่ปุ่นเป็นประเทศที่มีพื้นที่ภูเขาไฟอยู่เป็นจำนวนมากและมีฝนตกชุก จึงทำให้ดินส่วนใหญ่มีสภาพเป็นกรดอ่อน ๆ ดังนั้นเราจึงมักที่จะพบดอกไฮเดรนเยียสีน้ำเงินอมม่วงเป็นหลัก ในขณะที่ในยุโรปดินมักมีส่วนประกอบของหินปูนและมีแนวโน้มเป็นด่างสูง เราจึงมักพบดอกไฮเดรนเยียโทนสีแดงหรือสีชมพูมากกว่านั้นเองค่ะ
แม้ว่าดอกไฮเดรนเยียจะมีภาพลักษณ์ว่าเป็นดอกไม้ที่น่ากลัวตามความเชื่อบางประการ แต่ในอีกด้านหนึ่งก็ได้รับการยกย่องให้เป็นดอกไม้แห่งความเป็นสิริมงคล และยังเป็นดอกไม้ที่มีความผูกพันกับวัดและความเชื่อของผู้คนมาอย่างยาวนาน ทั้งสองแง่มุมนี้ล้วนเป็นเสน่ห์ของดอกไฮเดรนเยีย ดังนั้นในช่วงหน้าฝนถ้าใครมีโอกาส แนะนำให้มาลองชื่นชมดอกไฮเดรนเยียที่ผลิดอกบานสวยงามท่ามกลางสายฝน พร้อมนึกถึงเรื่องราวและความหมายที่ซ่อนอยู่เบื้องหลังดอกไม้งดงามชนิดนี้ดูกันสักครั้งค่ะ เชื่อได้เลยว่าจะเป็นประสบการณ์ที่น่าประทับใจไม่น้อยอย่างแน่นอนค่ะ
สรุปเนื้อหาจาก : allabout.co.jp
