ชื่อประเทศต่าง ๆ ในภาษาญี่ปุ่น นอกจากจะเขียนด้วยตัวคาตากานะแล้ว บางครั้งในข่าวหรือหนังสือพิมพ์ก็ใช้ตัวคันจิเพียงตัวเดียวเพื่อสื่อถึงประเทศนั้น ตัวคันจิที่พบเห็นได้บ่อย เช่น 米 หมายถึงอเมริกา, 英 หมายถึงอังกฤษ ในเมื่อชื่อประเทศต่าง ๆ ก็ออกจะยาวแต่ทำไมใช้เพียงแค่ตัวคันจิตัวเดียวก็รู้ได้ทันที ? การใช้ตัวคันจิตัวเดียวแทนชื่อประเทศมีที่มาอย่างไร มีชื่อประเทศไหนบ้างที่คนใช้บ่อย และประเทศไหนบ้างที่น้อยคนจะรู้ ??
ทำไมชื่อประเทศจึงเขียนด้วยตัวคันจิตัวเดียว ?
ตอนสร้างแผนที่โลกในช่วงกลางสมัยเอโดะ (ปี 1603-1868) ว่ากันว่าชื่อประเทศต่าง ๆ ได้ปรับให้เป็นตัวคันจิที่ใกล้เคียงกับการออกเสียงในภาษาญี่ปุ่น ตัวอย่างเช่น ประเทศอังกฤษ ในปัจจุบันภาษาญี่ปุ่นจะเรียกว่า อิกิริสุ (イギリス) แต่ในอดีตคนญี่ปุ่นเรียกว่า เอเกเรสุ (エゲレス) จึงต้องถอดคำว่าเอเกเรสุให้เป็นตัวคันจิที่ออกเสียงคล้ายกันเพื่อให้คนญี่ปุ่นออกเสียงได้ง่ายขึ้น เป็น 英吉利 หรือ 英吉利私 ต่อมาในสมัยไทโช (ปี 1912-1926) ชื่อประเทศต่าง ๆ ก็ถูกย่อจากตัวคันจิหลายตัวให้เหลือเพียงตัวเดียว อย่าง 英吉利私 ก็เหลือเพียงตัว 英 รวมไปถึงอีกประมาณ 20 ประเทศ
ต่อมาในสมัยโชวะที่ 27 (ปี 1952) คณะรัฐมนตรีได้แจ้งให้กระทรวงและหน่วยงานต่าง ๆ เขียนชื่อสถานที่ในต่างประเทศ ชื่อคน คำที่มาจากต่างประเทศ ฯลฯ ในรูปแบบตัวคาตากานะเวลาที่ต้องเขียนเอกสารราชการ ทำให้ชื่อประเทศหลายชื่อก็เริ่มใช้เป็นตัวคาตากานะมากขึ้น แต่สำหรับการเขียนหัวข้อข่าวในหนังสือพิมพ์หรือนิตยสารจะมีพื้นที่จำกัด หากใช้ตัวคาตากานะก็จะกินพื้นที่มากเกินไป ดังนั้นในปัจจุบันเมื่อกล่าวถึงชื่อประเทศก็ยังคงมีการใช้ตัวคันจิตัวเดียวอยู่เพื่อย่อให้สั้นลงนั่นเอง
ในภาษาญี่ปุ่นจะมีชื่อประเทศเป็นตัวคันจิให้กับประเทศส่วนใหญ่ทั่วโลก แต่มีเพียงแค่ประเทศหลัก ๆ บางประเทศเท่านั้นที่จะมีตัวคันจิตัวเดียวเป็นชื่อย่อ
ชื่อประเทศที่เขียนด้วยตัวคันจิตัวเดียว
1. ชื่อประเทศที่คนส่วนใหญ่รู้
| ประเทศ | ชื่อคันจิตัวเดียว | ชื่อคันจิแบบเต็ม |
| สหรัฐอเมริกา | 米 | 亜米利加, 亜墨利加, 亜美利加, 阿墨利加 |
| สหราชอาณาจักร | 英 | 英吉利, 英吉利私, 英吉利斯, 英吉里斯 |
| ฝรั่งเศส | 仏 | 仏蘭西, 法蘭西, 仏蘭 |
| เยอรมนี | 独 | 独逸, 独乙, 都逸 |
| อิตาลี | 伊 | 伊太利, 伊太利亜, 以太利亜 |
| ออสเตรเลีย | 豪 | 濠太剌利, 濠州, 濠太利亜 |
| รัสเซีย | 露 | 露西亜, 魯西亜, 露国 |
| แคนาดา | 加 | 加奈陀, 加奈太, 加那陀 |
| เนเธอร์แลนด์ (ฮอลแลนด์) | 蘭 | 阿蘭陀, 和蘭, 和蘭陀 |
| สาธารณรัฐประชาชนจีน | 中 | 中華人民共和国, 中国 |
| สาธารณรัฐไต้หวัน | 台 | 台湾, 中華民国 |
| สาธารณรัฐเกาหลี (เกาหลีใต้) | 韓 | 大韓民国, 韓国 |
| สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนเกาหลี (เกาหลีเหนือ) | 朝 | 朝鮮民主主義人民共和国, 北朝鮮 |
| อินเดีย | 印 | 印度, 応帝亜, 印第亜 |
| ไทย | 泰 | 泰 |
| ฟิลิปปินส์ | 比 หรือ 非 | 比律賓, 非立賓, 比国 |
| เวียดนาม | 越 | 越南 |
| มองโกเลีย | 蒙 | 蒙古, 蒙兀, 莫臥児 |
2. ชื่อประเทศที่น้อยคนจะรู้
| ประเทศ | ชื่อคันจิตัวเดียว | ชื่อคันจิแบบเต็ม |
| นิวซีแลนด์ | 新 | 新西蘭, 新西蘭土, 新設蘭杜 |
| อินโดนีเซีย | 尼 | 印度尼西亜 |
| ออสเตรีย | 墺 | 墺太利, 墺土利, 澳太利亜 |
| สวิตเซอร์แลนด์ | 瑞 | 瑞西, 瑞士, 瑞士蘭 |
| สวีเดน | 瑞 หรือ 典 (เนื่องจากสวิตเซอร์แลนด์กับสวีเดนใช้ตัว 瑞 เหมือนกัน บางครั้งสวีเดนจึงใช้ตัว 典 เพื่อป้องกันความสับสน) | 瑞典, 雪際亜, 蘇亦斉亜 |
| นอร์เวย์ | 諾 | 諾威, 那威, 梛耳回 |
| คาซัคสถาน | 香 | 香佐富斯坦 |
| ซาอุดีอาระเบีย | 沙 | 沙特阿拉伯, 沙地亜剌比亜 |
| ซีเรีย | 叙 | 叙利亜, 叙里亜, 西里亜 |
| ศรีลังกา | 錫 | 錫蘭, 斯里蘭, 獅子国 |
| ทาจิกิสถาน | 塔 | 塔吉克斯坦, 汰爾奇斯坦 |
| เมียนมาร์ | 緬 | 緬甸 |
| ลาว | 老 | 老樞, 羅宇 |
| อียิปต์ | 埃 หรือ 阨 | 埃及, 埃及多, 阨日布土 |
| สาธารณรัฐคองโก, สาธารณรัฐประชาธิปไตยคองโก | 公 (ทั้ง 2 ประเทศใช้ตัว 公 เหมือนกัน ตั้งอยู่ติดกันในแอฟริกากลาง ก่อนปี 1997 สาธารณรัฐประชาธิปไตยคองโกเคยใช้ชื่อว่าสาธารณรัฐซาอีร์) | 公果, 公額, 公我 |
| ตูนีเซีย | 突 | 突尼斯, 土尼斯, 都尼斯 |
| ไอซ์แลนด์ | 氷 | 氷島, 氷州, 愛蘭 |
| ไอร์แลนด์ | 愛 | 愛蘭, 愛蘭土, 阿耳蘭 |
| ยูเครน | 鳥 หรือ 宇 | 烏克蘭, 宇克蘭, 育加来涅 |
| กรีซ | 希 | 希臘, 厄勒祭亜, 厄利斉亜 |
| เดนมาร์ก | 丁 | 丁, 嗹馬, 丹麦 |
| ตุรกี | 土 | 土耳古, 土耳格, 都児格 |
| ฮังการี | 洪 | 洪牙利, 匈牙利, 哄喝利 |
| ฟินแลนด์ | 芬 | 芬蘭, 芬蘭土, 分蘭 |
| บัลแกเรีย | 勃 | 勃牙利, 布加利亜, 保加利亜 |
| เบลเยียม | 白 | 白耳義, 白耳牛, 比利時 |
| โปแลนด์ | 波 | 波蘭, 波蘭, 波羅泥亜 |
| โปรตุเกส | 葡 | 葡萄牙, 葡萄耳, 波爾杜瓦爾 |
| ลัตเวีย | 良 | 良都美野, 拉脱維亜 |
| โรมาเนีย | 羅 | 羅馬尼亜, 羅馬尼, 魯馬尼亜 |
| ปานามา | 巴 | 巴奈馬, 巴那馬, 巴那麻 |
| เม็กซิโก | 墨 | 墨西哥, 墨是可, 墨其西哥 |
| อาร์เจนตินา | 亜 | 亜爾然丁, 阿根廷, 阿爾然丁 |
| ชิลี | 智 | 智利, 智里, 知里 |
| บราซิล | 伯 | 伯剌西爾, 巴西, 伯拉西 |
| เวเนซูเอล่า | 委 | 委内瑞拉, 委内瑞辣, 部根重良 |
| โบลิเวีย | 暮 | 暮利比亜, 玻里非, 波利非亜 |
| เปรู | 秘 | 秘露, 秘魯, 白露 |
| มาเลเซีย | 馬 | 馬来西亜, 瑪雷西亜 |
| สเปน | 西 | 西班牙, 士班牙, 日斯巴尼亜, 伊斯把禰亞 |
| สิงคโปร์ | 星 | 新加坡, 新嘉坡, 星嘉波, 星港 |
| ราชอาณาจักรปรัสเซีย (เคยเป็นประเทศหนึ่งในยุโรปแต่ปัจจุบันไม่มีแล้ว) | 普 | 普魯西, 普露西, 孛魯西 |
ชื่อประเทศต่าง ๆ ล้วนใช้ตัวคันจิตามการออกเสียง ทำให้แต่ละประเทศมีชื่อคันจิหลายชื่อ แต่การย่อใช้เพียงแค่ตัวเดียวก็ช่วยประหยัดพื้นที่ได้เยอะและเข้าใจง่ายมากขึ้น น่าสนใจมากที่มีหลายประเทศที่เราไม่เคยเห็นกันมาก่อนอย่างเช่น 馬, 西, 星, 普 หรือแม้แต่ประเทศที่เราไม่ค่อยรู้จักก็ยังมีชื่อคันจิกับเขาด้วย!
สรุปเนื้อหาจาก jpnculture
