ในญี่ปุ่นมีชื่อเรียกสายลมที่แตกต่างกันมากมายในแต่ละฤดูกาล เช่น ฮารุอิจิบัง (春一番) คุนปู (薫風) คาริวาตาชิ (雁渡し) โอโรชิ (おろし) เป็นต้น ซึ่งลมแต่ละแบบก็จะสื่อได้ถึงสภาพอากาศ บรรยากาศ และทิวทัศน์ของฤดูกาลนั้น ๆ วันนี้เราจะมาแนะนำชื่อลมประเภทต่าง ๆ ที่พัดพามาในแต่ละฤดู ไปดูกันค่ะว่าจะมีชื่อที่เราเคยได้ยินบ้างรึเปล่า?
ชื่อลมตามฤดูกาลกับวิถีชีวิตของคนญี่ปุ่น
ญี่ปุ่นมีชื่อที่ใช้เรียกสายลมมากกว่า 2,000 ชื่อ เช่น จุนปู (順風) ฮายาเตะ (疾風) ทสึมุจิคาเสะ (旋風) ส่วนใหญ่ชาวประมงและเกษตรกรเป็นผู้ตั้งชื่อเหล่านี้ จะเห็นได้ว่าเป็นอาชีพคลาสสิกที่เกี่ยวข้องกับสายลมอย่างมาก นอกจากนี้ยังมีวันที่บ่งบอกถึงการเปลี่ยนแปลงของฤดูกาล เช่น วันที่ 210 ซึ่งนับจากวันแรกของฤดูใบไม้ผลิ (ประมาณวันที่ 1 กันยายนของทุกปี) และวันที่ 220 เป็นวันที่เหล่าเกษตรกรจะช่วยกันระแวดระวังภัยจากพายุไต้ฝุ่นซึ่งมักเกิดขึ้นในช่วงที่รวงข้างสุก และมีการจัดเทศกาลต่าง ๆ ในแต่ละพื้นที่ทั่วประเทศญี่ปุ่นเพื่อขอให้ลมพายุสงบ
จะเห็นกันว่าลมต่าง ๆ ที่พัดมาในแต่ละฤดูกาลล้วนมีชื่อเป็นเอกลักษณ์ไม่ซ้ำกัน แต่ละชื่อก็จะสื่อถึงบรรยากาศและทิวทัศน์ของฤดูกาลนั้นได้ ดังต่อไปนี้
ชื่อลมในฤดูใบไม้ผลิ
- โคจิ (東風) ลมฤดูใบไม้ผลิที่พัดมาจากทิศตะวันออก
- ฮารุอิจิบัง (春一番) ลมแรงที่พัดมาจากทิศใต้เป็นครั้งแรกในรอบปีช่วงต้นฤดูใบไม้ผลิ ชาวประมงต้องระวังอุบัติเหตุทางทะเล
- ฮารุอาราชิ/ชุนรัน (春嵐) ลมและฝนที่รุนแรงในฤดูใบไม้ผลิ
- ฮารุฮายาเตะ (春疾風) ลมที่รุนแรงในฤดูใบไม้ผลิ
- ฮานะคาเสะ (花風) ลมที่พัดมาในช่วงดอกซากุระบาน หรือลมที่พัดให้ดอกซากุระโปรยปราย
- ฮานะอาราชิ (花嵐) ลมแรงที่พัดจนดอกซากุระกระจัดกระจาย
- ไคโยเสะ (貝寄せ) ลมจากทิศตะวันตกที่พัดพาหอยทะเลเข้าสู่อ่าวนานิวะ ประมาณวันที่ 20 กุมภาพันธ์ตามปฏิทินจันทรคติ
ชื่อลมในฤดูร้อน
- คุนปู (薫風) ลมต้นฤดูร้อนที่พัดผ่านแมกไม้ทำให้รู้สึกถึงกลิ่นของต้นไม้ใบหญ้า
- เรียวกุฟู (緑風) ลมที่พัดผ่านแมกไม้เจียวขจีต้นฤดูร้อน
- เซอิรัน/อาโอะอาราชิ (青嵐) ลมค่อนข้างแรงที่พัดผ่านแมกไม้เจียวขจีต้นฤดูร้อน
- อาโอทาคาเสะ (青田風) ลมที่พัดผ่านเหนือนาข้าวอันเขียวชอุ่ม
- คุโระฮาเอะ (黒南風) ลมตามฤดูกาลที่พัดมาจากทิศใต้ในช่วงฤดูฝน
- ชิโระฮาเอะ (白南風) ลมตามฤดูกาลที่พัดมาจากทิศใต้หลังหมดฤดูฝน
- ฮาเอะ (南風) ลมฤดูร้อนที่พัดมาจากทิศใต้
- บงโกจิ (盆東風) ลมที่พัดมาจากทิศตะวันออกในช่วงปลายฤดูร้อน ชาวประมงตั้งชื่อนี้เป็นสัญลักษณ์ของพายุฝน
ชื่อลมในฤดูใบไม้ร่วง
- โนวากิ (野分) ลมแรงและพายุไต้ฝุ่นที่พัดผ่านทุ่งหญ้าทำให้ต้นหญ้าแยกออกจากกัน เกิดช่วงประมาณวันที่ 210 และ 220 ในอดีตพายุไต้ฝุ่นจะเรียกว่าโนวากิ
- คาริวาตาชิ (雁渡し) ลมเหนือที่พัดในช่วงเดือนกันยายนถึงตุลาคมซึ่งเป็นช่วงที่ห่านป่าอพยพ
- อินาสะ (いなさ) ลมพายุจากทางใต้ซึ่งเป็นลมน่ากลัวที่มาพร้อมกับฝนตกหนัก อาจทำให้เกิดน้ำท่วมและอุบัติเหตุทางทะเลได้
- คินปู (金風) หมายถึงลมฤดูใบไม้ร่วง มาจากรวงข้าวสีทองที่สั่นไหวไปตามลม
ชื่อลมในฤดูหนาว
- โคการาชิ (木枯らし) มาจากลมเหนืออันหนาวเหน็บที่พัดมาตั้งแต่ปลายฤดูใบไม้ร่วงถึงต้นฤดูหนาว ทำให้ใบไม้หลุดร่วงจากต้นจนเหมือนต้นไม้แห้งเหี่ยว
- โอโรชิ (おろし) ลมหนาวที่พัดมาจากภูเขาในฤดูหนาว มักใส่ชื่อภูเขาเอาไว้ เช่น รกโกะโอโรชิ (六甲おろし) ฟูจิโอโรชิ (富士おろし)
- คารัคคาเสะ (空風) ลมหนาวที่พัดผ่านลงมาเหนือภูเขาในฤดูหนาว เป็นลมหนาวแบบแห้ง ๆ และเป็นลมฤดูหนาวในภูมิภาคคันโตและโทไก
ชื่อเรียกและคันจิในชื่อสามารถบ่งบอกได้ว่าเป็นสายลมในฤดูอะไร หรือพัดมาจากทิศทางใด เพียงแค่อ่านหรือได้ยินชื่อก็ทำให้นึกออกได้ทันทีว่าเป็นสายลมแบบไหน หากมีโอกาสอย่าลืมลองไปสัมผัสสายลมของญี่ปุ่นในแต่ละฤดูกาลกันนะคะ
สรุปเนื้อหาจาก allabout
