นอกจากการทาน โอเซจิ เรียวริ ซึ่งเป็นอาหารมงคลในวันขึ้นปีใหม่แล้ว คนญี่ปุ่นยังมีเมนูซุปที่ต้องทานในวันนี้ด้วย ซุปดังกล่าวเรียกว่า โอโซนิ (お雑煮) มารู้จักโอโซนิ ความเป็นมาของการทาน และความหมายของส่วนผสมในซุปชนิดนี้กันนะคะ
โอโซนิคืออะไร?
โอโซนิเป็นซุปที่นำเนื้อไก่ ผักใบเขียว ต้นหอมญี่ปุ่น แครอท หัวไชเท้า และเผือก เป็นต้น มาต้มในน้ำซุปที่มีส่วนผสมของดาชิ โชยุ หรือมิโซะ ซึ่งน้ำซุปและวัตถุดิบที่ใช้จะแตกต่างกันไปตามพื้นที่ แต่ส่วนผสมที่ขาดไม่ได้เลยคือ โมจิรูปทรงต่าง ๆ ที่แตกต่างกันตามแต่ละพื้นที่ โดยคนในพื้นที่คันไซมักจะเติมโมจิที่มีรูปทรงกลมลงไป
ส่วนคนในพื้นที่คันโตและทางตอนเหนือของญี่ปุ่นมักเติมโมจิที่มีรูปทรงสี่เหลี่ยม เหตุผลที่คนพื้นที่คันโตใช้โมจิทรงสี่เหลี่ยมนั้นมีความเป็นมาว่า ในสมัยเอโดะที่ประชากรในพื้นที่คันโตเพิ่มมาก การนั่งปั้นโมจิให้เป็นก้อนกลมนั้นเสียเวลามาก คนทำโมจิจึงหาวิธีประหยัดเวลาและแรงงานโดยการเทโมจิลงไปในภาชนะสี่เหลี่ยม รอจนแห้งแล้วตัดเป็นแท่งสี่เหลี่ยม นอกจากจะมีความแตกต่างกันตามพื้นที่แล้ว แต่ละบ้านก็มีซุปโอโซนิที่เป็นสูตรอร่อยเฉพาะบ้านเรือนของตนเองด้วย
ความเป็นมาของการทานโอโซนิ
การทานซุปโอโซนิเริ่มมาจากสมัยเฮอัน ซึ่งเกิดจากความต้องการนำโมจิที่ใช้บูชาเทพเจ้ามาทานเพื่อความเป็นมงคล โดยนำน้ำสะอาดจากน้ำบาดาลและน้ำในแม่น้ำมาต้มกับโมจิ และใส่ผักต่างๆ ที่เป็นผลผลิตทางการเกษตร ได้แก่ เผือก แครอท และหัวไชเท้าลงไป
การนำน้ำสะอาดมาใช้กับการติดไฟต้มซุปในวันปีใหม่ถือเป็นน้ำแรกและไฟแรกของปี ซึ่งคนญี่ปุ่นเชื่อว่ามันคือความพิเศษ นอกจากนี้คนญี่ปุ่นสมัยก่อนยังเชื่อว่าน้ำสะอาดที่ใช้ต้มซุปจะช่วยปัดเป่าเอาสิ่งชั่วร้ายออกจากชีวิต ปัจจุบันนี้พวกเขาใช้น้ำประปาต้มแทนน้ำบาดาลหรือน้ำจากแม่น้ำ
เวลาในการทานซุปโอโซนิ
เวลาในการทานซุปโอโซนินั้นแตกต่างกันไปตามแต่ละพื้นที่ แต่โดยทั่วไปคนญี่ปุ่นจะทานซุปชนิดนี้หลังจากทานอาหารมงคลโอเซจิ เรียวริในวันที่ 1-3 มคราคม โดยหากเพิ่มจำนวนโมจิลงไปในซุปไปตามจำนวนวันจะยิ่งช่วยเพิ่มความโชคดีให้เข้ามาในชีวิต
ความหมายของ 5 ส่วนผสมในซุปโอโซนิ
1. โมจิ
โมจิที่ยืดเหนียวมีความหมายถึงการเชื่อมความสัมพันธ์ในครอบครัวให้เหนียวแน่นและการมีชีวิตที่ยืนยาว รูปทรงของโมจิก็มีความหมายที่แตกต่างกัน หากโมจิมีรูปทรงกลมจะหมายถึงการมีครอบครัวที่สงบสุข หากโมจิมีลักษณะยืดเหนียวจะหมายถึงการมีอายุที่ยืนยาว หากโมจิเป็นแท่งสี่เหลี่ยมที่ได้จากการตัดมาจากโมจิแผ่นใหญ่จะหมายถึงความสามารถในการชนะคู่ต่อสู้หรือศัตรู
2. เผือก
เผือกเป็นพืชประเภทหัวที่มีหัวใหญ่และหัวเล็กหัวน้อยติดอยู่กับหัวใหญ่ จึงหมายถึงความมั่งคั่งของลูกหลาน
3. หัวไชเท้า
หัวใช้เท้าที่มีผิวเรียบหมายถึงความราบรื่นสงบสุข
4. แครอท
แครอทซึ่งมีสีส้มออกแดง เป็นเครื่องหมายของเครื่องรางของขลัง
5. ใบมิตสึบะ
ใบมิตสึบะเป็นใบไม้ที่ให้กลิ่นหอมสดชื่นแก่น้ำซุป หมายถึงความเป็นมงคลและการมีความสัมพันธ์ที่ดี
วิธีทำซุปโอโซนิ
วัตถุดิบ
- เนื้อสะโพกไก่ 300 กรัม
- แครอท 60 กรัม
- ใบมิตสึบะ เล็กน้อย หากไม่มีก็ใช้ต้นอ่อนหัวไชเท้าแทนได้
- หัวไชเท้า 60 กรัม
- เห็ดหอม 1 ดอก
- น้ำ 800 มิลลิลิตร
- สาเกปรุงอาหาร 1 ช้อนโต๊ะ
- ดาชิผง 10 กรัม
- โชยุ 2 ช้อนโต๊ะ
- โมจิย่างหรือโมจิสด
วิธีทำ
1. ปลอกเปลือกแครอทและหัวไชเท้าแล้วหั่นให้เป็นชิ้นบาง หั่นเห็ดหอมให้เป็นชิ้นบาง
2. หั่นเนื้อไก่ให้มีขนาดพอดี
3. เติมน้ำและสาเกลงไปในหม้อแล้วเติมเนื้อไก่ลงไป ต้มด้วยไฟกลางจนเดือด คอยตักฟองออก จากนั้นเติมแครอท หัวไชเท้า และเห็ดหอมลงไป เคี่ยวด้วยไฟกลางจนสุก จากนั้นเติมดาชิและโชยุลงไป ผสมให้เข้ากันแล้วปิดไฟ
4. ตักใส่ถ้วย เติมโมจิย่างหรือโมจิสด และใบมิตสึบะที่หั่นให้มีความยามประมาณ 3 เซนติเมตรลงไป จัดเสิร์ฟตามชอบ
นอกเหนือจากความเชื่อในด้านความเป็นมงคลแล้ว ผู้เขียนพบว่าการทานซุปโอโซนิหลังโอโซจิ เรียวริ เป็นอะไรที่อร่อยมาก เพราะโดยทั่วไปเมนูอาหารในโอโซจิ เรียวริมักจะมีรสชาติหวานและเค็มมากและต้องทานแบบเย็น ๆ การทานซุปร้อน ๆ ตามไปจึงทำให้เมนูอาหารในวันปีใหม่มีเสน่ห์มากขึ้น
