ในวงการภาพยนตร์ญี่ปุ่น หากจะกล่าวถึงภาพยนตร์ขวัญใจสัตว์ประหลาดสัญชาติญี่ปุ่นที่ภาคภูมิใจในสายตาชาวโลก ก็คงหนีไปไม่พ้น “ก็อตซิลล่า” (Godzilla) เป็นที่แน่นอน โดยราชันแห่งเหล่าสัตว์ประหลาดตัวนี้ไม่ได้เป็นเพียงแค่สัตว์ประหลาดยักษ์ที่บุกเข้าทำลายบ้านเมืองเท่านั้น แต่ยังเป็นสัญลักษณ์ทางวัฒนธรรมที่สะท้อนถึงความกลัว พลังของธรรมชาติ และผลกระทบจากเทคโนโลยีของมนุษย์ได้เป็นอย่างดีอีกด้วย ตั้งแต่ที่ก็อตซิลล่าได้ปรากฏตัวครั้งแรกในภาพยนตร์แบบถ่ายทำด้วย “เทคนิคพิเศษ” (Tokusatsu = 特撮) ของ TOHO Co,.Ltd. (บริษัทสัญชาติญี่ปุ่นด้านความบันเทิงขนาดใหญ่ ซึ่งก่อตั้งขึ้นในปี ค.ศ. 1932 โดยหลัก ๆ แล้วเป็นบริษัทผู้ผลิตและจัดจำหน่ายภาพยนตร์ บริหารโรงภาพยนตร์ในญี่ปุ่น ผลิตละครเวที รวมถึงจัดจำหน่ายผลงานแอนิเมชั่น) เมื่อเกือบ 70 ปีที่ผ่านมา หรือที่เข้าฉายไปเมื่อวันที่ 3 พฤศจิกายน 1954 ก็ได้ทำให้ก็อตซิลล่าเปลี่ยนจากสัตว์ประหลาดในภาพยนตร์ญี่ปุ่น สู่การเป็นสัตว์ประหลาดตำนานระดับโลก
หลังจากนั้นก็อตซิลล่าก็ได้ถูกสร้างเป็นภาพยนตร์ออกมาอีกหลายสิบเรื่อง ไม่ว่าจะออกมาเป็นฉบับการ์ตูน เกม และอื่นๆ อีกมากมาย ด้วยเสียงคำรามอันเป็นเอกลักษณ์ บวกกับร่างกายมหึมาที่สูงตระหง่าน และพลังทำลายล้างอันน่าเกรงขาม ทำให้ก็อตซิลล่าได้กลายมาเป็นหนึ่งในตัวละครที่ผู้คนจดจำมากที่สุดในประวัติศาสตร์ภาพยนตร์ญี่ปุ่น ดังนั้น บทความในครั้งนี้เราจะมาพาคุณไปย้อนรอยต้นกำเนิดของเจ้าราชันแห่งสัตว์ประหลาดนี้ มาทำความรู้จักกับที่มา ความหมายของชื่อ และเหตุผลว่าอะไรถึงได้ทำให้ก็อตซิลล่าสามารถครองใจแฟนๆ ทั่วโลกมานานกว่าครึ่งศตวรรษกันค่ะ
ก็อดซิลล่าไม่เพียงแค่โด่งดังในญี่ปุ่นเท่านั้น แต่ยังมีชื่อเสียงเป็นอย่างมากในต่างประเทศอีกด้วย จากข้อมูลถึงเดือนมีนาคม 2016 จำนวนภาพยนตร์ซีรีส์ของก็อตซิลล่ามีจำนวนรวมกันทั้งสิ้นมากถึง 28 เรื่องเลยค่ะ อีกทั้งยังก็อตซิลล่ายังเคยถูกนำไปสร้างใหม่เป็นฉบับฮอลลีวูดอีกด้วย โดยเมื่อปี ค.ศ. 2014 ได้มีการเข้าฉายภาพยนตร์ในชื่อเรื่อง “GODZILLA” และในปี ค.ศ. 2019 ก็ได้มีการฉายภาคต่อในชื่อของ “Godzilla: King of the Monsters” อีกด้วย จากเหตุการณ์ดังกล่าวก็ยิ่งทำให้ชื่อเสียงของก็อตซิลล่าเป็นที่รู้จักและแพร่หลายไปทั่วโลกมากยิ่งขึ้น
ไอเดียหรือแนวคิดของก็อตซิลล่าเกิดขึ้นจาก?
ว่ากันว่าไอเดียหรือแนวคิดของก็อตซิลล่าเกิดขึ้นมาจากคุณโทโมยูกิ ทานากะ โปรดิวเซอร์ของบริษัท TOHO โดยในขณะระหว่างที่เขาได้โดยสารเครื่องบินเดินทางกลับจากอินโดนีเซียมาที่ญี่ปุ่น เขาได้มองลงไปยังท้องทะเลอันเงียบสงบเบื้องล่าง เขาก็ได้นึกถึงโศกนาฏกรรมของเรือประมงญี่ปุ่น “ไดโกะฟุคุริวมารุ” หรือ “เรือมังกรโชคดีหมายเลข 5” ที่ได้รับเถ้ากัมมันตรังสีจากการทดลองระเบิดไฮโดรเจนบริเวณ “เกาะปะการังบิกินี” (Bikini Atoll) ขึ้นมา (เกาะปะการังบิกินีเป็นหมู่เกาะปะการังในมหาสมุทรแปซิฟิก ที่อยู่ในประเทศหมู่เกาะมาร์แชลล์ โดยเคยถูกใช้เป็นสถานที่ทดสอบระเบิดไฮโดรเจนปรมาณูและระเบิดไฮโดรเจนในอดีตช่วงปี ค.ศ. 1946 – ค.ศ.1958 ของสหรัฐอเมริกา โดยการทดลองได้ทำให้พื้นที่ปนเปื้อนกัมมันตรังสี ชาวพื้นเมืองต้องอพยพออกไป ปัจจุบันก็ยังไม่เหมาะสำหรับการอยู่อาศัยถาวร แม้บางส่วนจะเริ่มฟื้นตัวแล้ว) เขาก็ได้เกิดไอเดียเรื่องไดโนเสาร์ที่หลับใหลอยู่ใต้ทะเลที่ซึ่งฟื้นคืนชีพขึ้นมาจากการได้รับผลกระทบจากการทดลองระเบิดไฮโดรเจน จากนั้นเขาก็ได้รีบติดต่อเล่าถึงไอเดียที่เขาคิดให้กับนักเขียนนามว่า ชิเงรุ คายามะ โดยคุณคายามะเมื่อได้ฟังก็รู้สึกว่าเป็นไอเดียที่น่าสนใจเป็นอย่างมาก จึงได้ตอบตกลงและเริ่มลงมือเขียนต้นฉบับเกี่ยวกับก็อตซิลล่าขึ้น
โดยเรื่องราวของก็อตซิลล่าภาคแรกที่สร้างขึ้นเมื่อปี ค.ศ.1954 เป็นภาพยนตร์ที่เล่าถึงสัตว์ประหลาดยักษ์หนัก 2 ตัน ที่ฟื้นคืนชีพจากผลกระทบของการทดลองระเบิดไฮโดรเจน และบุกขึ้นบกที่กรุงโตเกียว ก่อความหายนะอย่างไม่ยั้ง (พูดคือเป็นไปตามไอเดียที่คิดไว้นั้นแหล่ะค่ะ)
แท้จริงแล้ว ชื่อ “ก็อตซิลล่า” มีที่มาจากอะไร?
ในภาพยนตร์ ชื่อ “ก็อตซิลล่า” สามารถเขียนออกมาเป็นตัวคันจิได้ว่า “呉爾羅” (Gojira = ゴジラ) โดยอ่านออกเสียงว่า “โกจิระ” และกล่าวกันว่ามีที่มาจากตำนานที่สืบทอดกันมาบน “เกาะโอโตะ” (เป็นเกาะที่แต่งสมมติขึ้นที่กล่าวกันว่าอยู่บริเวณน่านน้ำใกล้หมู่เกาะโอกาซาวาระ) โดยเกาะโอโตะเป็นสถานที่ที่ก็อตซิลล่าปรากฏตัวต่อหน้ามนุษย์เป็นครั้งแรกในภาพยนตร์เรื่องแรก “Godzilla” เมื่อปี ค.ศ. 1954 โดยตามตำนานของเกาะโอโตะ เล่ากันว่า ก็อตซิลล่าปกติจะหลับใหลอยู่ใต้ท้องทะเลลึก แต่เมื่อใดที่มันตื่นขึ้น มันจะกินสิ่งมีชีวิตในทะเลบริเวณใกล้เคียงจนหมดสิ้น และในที่สุดก็จะขึ้นบกเพื่อโจมตีมนุษย์ ยิ่งไปกว่านั้น ยังมีการสร้างความเชื่อไว้อีกว่า เมื่อเกิดภาวะจับปลาได้น้อย ชาวเกาะจะเชื่อว่าเป็นเพราะก็อตซิลล่า และเพื่อเป็นเครื่องบูชายัญแก่ก็อตซิลล่าพวกเขาจะปล่อยหญิงสาวที่ยังไม่ได้แต่งงานลอยไปกับแพกลางทะเลเพื่อสังเวยให้แก่ก็อตซิลลาอีก
ในส่วนที่มาถ้าเราเข้าใจแล้ว แล้วเหตุใดในขั้นตอนการสร้างจึงตั้งชื่อว่า “โกจิระ” (Gojira = ゴジラ) กันล่ะ? จากการค้นหาข้อมูล ก็พบว่าเหตุผลหนึ่ง คือ “เพราะเสียงเรียกมันดูไพเราะและทรงพลัง” นั้นเองค่ะ ทั้งนี้ ว่ากันว่ามีเหตุผลหรือแรงบันดาลใจมาจากชื่อเล่นของพนักงานบริษัท TOHO แผนกละครเวทีในสมัยนั้น คือ คุณ อามิคุระ ชิโร่ (ต่อมาเขาได้ดำรงตำแหน่งขึ้นเป็นผู้จัดการหัวหน้าแผนกการแสดงของบริษัท TOHO เลยนะคะ) โดยเขาเป็นผู้ชื่นชอบปลาวาฬ หรือในภาษาญี่ปุ่น คือ “คุจิระ” (Kujira = クジラ) และจากการที่ตัวเขาเป็นคนที่มีรูปร่างค่อนข้างใหญ่โต มีลักษณะคล้ายลิงกอริลลา หรือ “กอริระ” (Gorira = ゴリラ) ในภาษาญี่ปุ่น เลยถูกใครต่อใครตั้งชื่อเล่นว่า “คุจิระ” ค่ะ และด้วยความที่ชื่อเล่นนี้มีจังหวะเสียงที่ดี จึงถูกนำมาเป็นแรงบันดาลใจ โดยผสมคำว่า “กอริระ” เข้ากับ “คุจิระ” กลายเป็นชื่อ “โกจิระ” ซึ่งให้ความรู้สึกถึงสัตว์ขนาดมหึมาที่ทรงพลังและน่าเกรงขาม ชื่อนี้จึงถูกเลือกใช้ในการสร้างภาพยนตร์ และกลายเป็นชื่อที่โด่งดังไปทั่วโลกในเวลาต่อมานั้นเองค่ะ
ต่อมาพอเจ้าโกจิระได้ถูกนำไปเผยแพร่ในต่างประเทศ โดยเฉพาะที่สหรัฐอเมริกาเมื่อปี ค.ศ. 1956 ทางทีมงานจึงได้ตัดสินใจที่จะปรับเสียงให้ดูมีความเป็นสากลและตรงกับเสียงในภาษาอังกฤษเพิ่มมากขึ้น จนได้นำคำว่า “God” มาใช้ และเปลี่ยนปรับเสียงให้กลายเป็นคำว่า “Godzilla” แทน และทำการตั้งชื่อภาพยนตร์ที่เข้าฉายอย่างเป็นทางการในครั้งนั้นว่า “Godzilla King of the Monsters”
คิดแล้วก็น่าทึ่งไม่น้อยเลยนะคะว่าชื่อของสัตว์ประหลาดยักษ์ที่โด่งดังไปทั่วโลกนั้น เมื่อตามย้อนดูต้นกำเนิดกลับไป พบว่ากลับเชื่อมโยงกับชื่อเล่นของพนักงานคนหนึ่งในช่วงเวลาที่กำลังสร้างภาพยนตร์ เป็นที่มาที่ไปที่คาดไม่ถึงจริง ๆ ว่ากันไหมคะ?
สรุปเนื้อหาจาก : mag.japaaan
