หากใครเป็นแฟนคลับฟุตบอลญี่ปุ่น คงจะเคยเห็นโลโก้อีกาสามขาตัวใหญ่บนตราสัญลักษณ์ทีมชาติฟุตบอลญี่ปุ่นกันมาบ้าง รู้ไหมคะว่ามันมีที่มาจากอะไร ทำไมต้องป็นอีกา แล้วตกลงอีกาตัวนี้สื่อถึงเทพหรือปีศาจกันแน่ วันนี้เราจะพาไปทำความรู้จักที่มาที่ไปของเจ้ากาตัวนี้กันค่ะ
ยาตะการาสุเป็นเทพอะไร
ยาตะการาสุ อีกาสามขาตามตำนานเทพปกรณัมญี่ปุ่น เชื่อกันว่าเป็นผู้ที่นำทางจักรพรรดิจิมมุจากแคว้นคุมาโนะ (ปัจจุบันคือจังหวัดวากายามะและจังหวัดมิเอะ) ไปยังแคว้นยามาโตะ (ปัจจุบันคือจังหวัดนารา)
จากการที่มันทำหน้าที่นำทางนี้ จักรพรรดิจิมมุจึงได้รับการเคารพบูชาในฐานะ “เทพเจ้าแห่งการนำทาง” นับแต่นั้น นอกจากนี้แล้ว เจ้าสิ่งมีชีวิตในตำนานนี้ยังได้รับการกล่าวขานว่าเป็นร่างอวตารของดวงอาทิตย์ โดยที่มาของชื่อ “ยาตะการาสุ” เชื่อกันว่ามาจากคำว่า “咫 (อะตะ)” ซึ่งเป็นหน่วยวัดความยาวที่ใช้กันในสมัยโบราณ (มีความยาวประมาณ 18 เซนติเมตร) “八咫 (ยาตะ)” จึงเท่ากับประมาณ 144 เซนติเมตร หรือก็คือสื่อถึงอีกาที่มีขนาดใหญ่มากถึง 144 เซนติเมตร นั่นเอง
อย่างไรก็ตาม อีกแนวคิดหนึ่งก็ว่า ตัวอักษร “八 (ยา)” ในคำว่า “八咫 (ยาตะ)” มีความหมายว่า “มากมาย” หรือ “จำนวนมาก” จึงมีผู้ตีความว่า “ยาตะการาสุ” อาจหมายถึงเพียง “อีกาตัวใหญ่” ก็ได้ นอกจากนี้ ใน “นิฮงโชกิ” ยังมีการบันทึกเกี่ยวกับกาตัวนี้ไว้ว่า “頭八咫烏 (ยาตะการาสุ)” จึงมีอีกแนวคิดว่าชื่อนี้อาจสื่อความหมายว่า “อีกาที่มีศีรษะขนาดใหญ่”
ทำไมยาตะการาสุจึงมีสามขา?
ทฤษฎีอีกาสามขานั้นมีข้อสันนิษฐานกันไปหลากหลายแบบ อันดับแรก ความจริงแล้วยาตะการาสุในตำนานเทพปกรณัมญี่ปุ่น ถูกกล่าวถึงเพียงว่าเป็นอีกาตัวใหญ่ และไม่ได้ระบุว่ามีสามขาแต่อย่างใด ทว่าในเวลาต่อมาก็มีข้อสันนิษฐานที่ว่า ยาตะการาสุอาจถูกนำไปเชื่อมโยงหรือถูกมองว่าเป็นสิ่งเดียวกับ “อีกาสามขา” ในตำนานของจีนและเกาหลีซึ่งเชื่อกันว่าเป็นอีกาที่อาศัยอยู่บนดวงอาทิตย์ ตามคติความเชื่อดังกล่าวนั้นบอกเล่าว่าจุดดำบนดวงอาทิตย์ถูกมองว่าเป็นตัวแทนของอีกาและอีกาสามขาก็เป็นสิ่งที่อยู่เป็นคู่ตรงข้ามกับกระต่ายบนดวงจันทร์
ในด้านแนวคิดหยินหยางและธาตุทั้งห้าซึ่งแพร่หลายในจีนโบราณก็มีความเชื่อว่าเลขคี่เป็นตัวแทนของ “หยาง” ซึ่งสัมพันธ์กับพลังของดวงอาทิตย์ ฉะนั้นแล้วจึงมีข้อสันนิษฐานว่า “อีกาถูกกำหนดให้มีสามขาเพื่อเชื่อมโยงกับดวงอาทิตย์” เกิดขึ้นมา
อย่างไรก็ตาม ที่ศาลเจ้าคุมาโนะฮงกูไทฉะก็มีการอธิบายเรื่องนี้ไว้เหมือนกันว่า ขาทั้งสามของยาตะการาสุเป็นตัวแทนของ “ฟ้า – ดิน – มนุษย์” สื่อถึงแนวคิดที่ว่า เทพเจ้า (ฟ้า) ผืนแผ่นดิน และมนุษย์ ต่างเป็นพี่น้องร่วมสายเลือดเดียวกันภายใต้ดวงอาทิตย์
ยาตะการาสุกลายมาเป็นสัญลักษณ์ของสมาคมฟุตบอลญี่ปุ่นได้อย่างไร?
เหตุผลที่ยาตะการาสุได้รับเลือกมาใช้เป็นสัญลักษณ์นั้น มีความเกี่ยวข้องกับดินแดนคุมาโนะโดยตรง กล่าวกันว่า นากามูระ คาคุโนะสุเกะ ผู้มีบทบาทในการเผยแพร่กีฬาฟุตบอลในญี่ปุ่นเป็นชาวจังหวัดวากายามะ และศาลเจ้าคุมาโนะนาจิไทฉะ ก็อยู่ในพื้นที่บ้านเกิดของเขา เมื่อมีการคัดเลือกตราสัญลักษณ์ จึงมีความปรารถนาว่า
“เช่นเดียวกับที่ยาตะการาสุนำทางจักรพรรดิจิมมุ ขอให้มันนำทางทีมชาติญี่ปุ่นไปสู่ชัยชนะ”
ด้วยเหตุนี้ ยาตะการาสุจึงได้รับเลือกให้เป็นสัญลักษณ์ของวงการฟุตบอลญี่ปุ่น นอกจากนี้แล้วก็ยังมีตำนานเล่าต่อกันมาด้วยว่า ในสมัยเฮอัน ‘ฟูจิวาระ นาริมิจิ’ ซึ่งได้รับการยกย่องว่าเป็นผู้เชี่ยวชาญด้านการละเล่นเตะลูกบอลแบบโบราณของญี่ปุ่น ได้เดินทางไปแสวงบุญที่คุมาโนะหลายครั้งเพื่อพัฒนาฝีมือในการเล่น และยังเคยนำลูกบอลไปถวายเป็นเครื่องสักการะอีกด้วย
คุมาโนะจึงกลายเป็นดินแดนที่มีความผูกพันกับฟุตบอลมาอย่างยาวนานนับแต่นั้น และยังคงเป็นสถานที่ที่ผู้คนในวงการฟุตบอลให้ความเคารพและคุ้นเคยมาจนถึงทุกวันนี้
จะเห็นได้ว่า อีกาสามขามีที่มาที่ไปมาจากประวัติศาสตร์อันยาวนาน และมีความเกี่ยวข้องกับวงการฟุตบอลมาตั้งแต่สมัยเฮอันจนถึงปัจจุบัน จึงไม่แปลกใจเลยว่าทำไมคนญี่ปุ่นถึงให้ความสำคัญและสืบทอดกันมา เพราะยาตะการาสุเป็นเทพแห่งจิตวิญญาณที่จะนำทางทุกคนไปสู่จุดมุ่งหมายนี่เอง
สรุปเนื้อหาจาก: aminaflyers
