เมื่อฤดูร้อนมาเยือน ญี่ปุ่นก็เปลี่ยนบรรยากาศจากความเงียบสงบในฤดูใบไม้ผลิไปสู่ความคึกคักที่เต็มไปด้วยเสียงหัวเราะ ดอกไม้ไฟ และผู้คนในชุดยูกาตะ “เทศกาลฤดูร้อน” หรือ “นัตสึมัตสึริ (夏祭り)” จึงกลายเป็นภาพจำของประเทศญี่ปุ่นที่หลายคนต่างเฝ้ารอ แต่เคยสงสัยหรือไม่ว่าทำไมฤดูร้อนกับเทศกาลจึงเป็นของคู่กัน? ความจริงแล้วประเพณีเหล่านี้มีรากฐานที่ยาวนานและเกี่ยวข้องกับทั้งศาสนา วิถีชีวิต และสภาพอากาศของญี่ปุ่นอย่างลึกซึ้ง
1. เทศกาลฤดูร้อนมีต้นกำเนิดจากการขอพรและปัดเป่าสิ่งชั่วร้าย
แม้ว่าปัจจุบันเทศกาลฤดูร้อนจะเป็นงานรื่นเริงที่เต็มไปด้วยร้านค้าและการแสดงมากมาย แต่เดิมทีเทศกาลเหล่านี้มีจุดประสงค์ทางศาสนาเป็นหลัก ช่วงฤดูร้อนของญี่ปุ่นในอดีตเป็นช่วงที่โรคระบาดเกิดขึ้นได้ง่าย เพราะอากาศร้อนและชื้น ผู้คนจึงเชื่อว่าการจัดพิธีบูชาเทพเจ้าและแห่ศาลเจ้าหรือ “มิโคชิ” จะช่วยขจัดสิ่งชั่วร้ายและปกป้องชุมชนจากโรคภัยต่าง ๆ
นอกจากนี้ ช่วงฤดูร้อนยังเป็นช่วงสำคัญของการเพาะปลูก โดยเฉพาะการทำนาข้าว ชาวบ้านจึงจัดพิธีเพื่อขอพรให้พืชผลอุดมสมบูรณ์ ฝนตกตามฤดูกาล และเก็บเกี่ยวได้ผลผลิตที่ดี จึงกล่าวได้ว่าเทศกาลในอดีตเป็นทั้งพิธีกรรมเพื่อความอยู่รอดและเป็นเครื่องยึดเหนี่ยวจิตใจของผู้คนในชุมชน
2. ฤดูร้อนคือช่วงเวลาที่ผู้คนได้มารวมตัวและสานสัมพันธ์
เมื่อเข้าสู่ฤดูร้อน โรงเรียนปิดภาคเรียน หลายบริษัทมีวันหยุดยาว และผู้คนจำนวนมากเดินทางกลับบ้านเกิดหรือใช้เวลาร่วมกับครอบครัว ทำให้เทศกาลกลายเป็นโอกาสสำคัญที่ทุกคนจะได้กลับมาพบปะกันอีกครั้ง
ภายในงานเทศกาลจึงเต็มไปด้วยกิจกรรมที่สร้างความสนุกสนาน ไม่ว่าจะเป็นการเต้นบงโอโดริ การชมขบวนแห่ การเล่นเกมตามซุ้มต่าง ๆ หรือการลิ้มลองอาหารยอดนิยมอย่างยากิโซบะ ทาโกะยากิ และน้ำแข็งไส สำหรับเด็ก ๆ เทศกาลคือความทรงจำแห่งฤดูร้อน ส่วนสำหรับผู้ใหญ่ก็เป็นช่วงเวลาที่ได้พักผ่อนจากชีวิตประจำวันและใช้เวลาร่วมกับคนสำคัญ
3. ดอกไม้ไฟและยูกาตะ สัญลักษณ์ที่ทำให้ฤดูร้อนสมบูรณ์แบบ
เมื่อพูดถึงเทศกาลฤดูร้อนของญี่ปุ่น สิ่งที่ขาดไม่ได้คือการแสดงดอกไม้ไฟ ที่ส่องสว่างบนท้องฟ้ายามค่ำคืน เดิมทีการจุดดอกไม้ไฟมีความเชื่อมโยงกับการอุทิศส่วนกุศลและการขอให้สิ่งไม่ดีผ่านพ้นไป ก่อนจะพัฒนาเป็นการแสดงอันยิ่งใหญ่ที่ดึงดูดผู้ชมจากทั่วประเทศในปัจจุบัน
อีกหนึ่งภาพที่เป็นเอกลักษณ์คือผู้คนสวมชุดยูกาตะเดินเที่ยวงานเทศกาล ยูกาตะเป็นชุดที่สวมใส่สบาย เหมาะกับอากาศร้อน และกลายเป็นแฟชั่นประจำฤดูร้อนที่หลายคนรอคอย การได้เดินเล่นท่ามกลางแสงโคมไฟ เสียงกลอง และกลิ่นอาหารจากร้านค้า ทำให้บรรยากาศของเทศกาลมีเสน่ห์เฉพาะตัวที่หาไม่ได้ในฤดูกาลอื่น
เหตุผลที่เมื่อพูดถึงฤดูร้อนของญี่ปุ่น หลายคนจึงนึกถึงเทศกาลเป็นอันดับแรก ไม่ได้เกิดจากความสนุกเพียงอย่างเดียว แต่เป็นเพราะเทศกาลเหล่านี้สืบทอดประวัติศาสตร์ ความเชื่อ และวิถีชีวิตของผู้คนมาหลายร้อยปี จากพิธีกรรมเพื่อขอพรและป้องกันโรคภัย สู่การเป็นช่วงเวลาแห่งการพบปะครอบครัวและการเฉลิมฉลองของชุมชน จึงไม่น่าแปลกใจที่ทุกครั้งเมื่อฤดูร้อนมาถึง เสียงกลอง ขบวนแห่ และดอกไม้ไฟ จะกลายเป็นสัญลักษณ์ที่บอกว่าฤดูแห่งความทรงจำของญี่ปุ่นได้เริ่มต้นขึ้นอีกครั้ง
สรุปเนื้อหาจาก : tenki.jp
