ในประเทศญี่ปุ่นเมื่อเข้าสู่ช่วงฤดูร้อนจะมีวันแห่งการรับประทานปลาไหลขึ้นด้วยความเชื่อว่าจะทำให้ร่างกายแข็งแรงเพื่อผ่านพ้นหน้าร้อนไปได้ มารู้จักวันรับประทานปลาไหลหรือ วันโดโย โนะ อุชิ โนะ ฮิ (Doyo no ushi no hi, 土用の丑の日) ความเป็นมาของการรับประทานปลาไหลในวันนี้ และมีอาหารอะไรบางที่คนญี่ปุ่นนิยมรับประทานนอกจากปลาไหล
รู้จักวันโดโย โนะ อุชิ โนะ ฮิ
คำว่า “โดโย” หมายถึงช่วงเปลี่ยนผ่านประมาณ 18 วันก่อนเริ่มต้นแต่ละฤดูกาล ได้แก่ ฤดูใบไม้ผลิ ฤดูร้อน ฤดูใบไม้ร่วง และฤดูหนาว ส่วนคำว่า “อุชิ โนะ ฮิ” นั้นหมายถึงวันวัวตามปฏิทินจันทรคติโบราณโดย “โดโย โนะ อุชิ โนะ ฮิ” นั้นหมายความว่า “วันวัวในช่วงโดโย” ซึ่งเป็นวันแห่งการปรับสมดุลร่างกายเพื่อรับมือกับฤดูร้อน ด้วยความเชื่อว่าวัวเป็นตัวแทนของธาตุน้ำที่สามารถต่อสู้กับธาตุไฟ ช่วยปรับสมดุลร่างกาย และช่วยให้ร่างกายคลายร้อนได้ดี ทำให้ญี่ปุ่นในสมัยก่อนนิยมรับประทานอาหารที่มีคำขึ้นต้นด้วยพยางค์ภาษาญี่ปุ่นว่า “อุ (う) ” เช่น อุนางิ (ปลาไหล) อุด้ง และอุเมะโบชิ (บ๊วยดอง) เป็นต้น
ความเป็นมาของการรับประทานปลาไหลในวันโดโย โนะ อุชิ โนะ ฮิ
ธรรมเนียมการรับประทานปลาไหลในฤดูร้อนเริ่มขึ้นในสมัยเอโดะจากการที่ร้านขายปลาไหลประสบปัญหายอดขายตกต่ำในช่วงหน้าร้อน ได้ไปขอคำแนะนำจากนักปราชญ์ชื่อ ฮิรากะ เกนไน ( Hiraga Gennai) ซึ่งได้แนะนำให้ติดแผ่นป้ายที่มีข้อความว่า “Doyo no Ushi no hi ni Unagi” ซึ่งแปลว่า มารับประทานปลาไหลในวันโดโย โนะ อุชิ โนะ ฮิ กันเถอะ เพราะอุนางิหรือปลาไหลก็ขึ้นต้นด้วยคำว่า “อุ” เหมือนกัน และประเพณีการรับประทานปลาไหลใน “วันโดโย โนะ อุชิ โนะ ฮิ” ได้เริ่มต้นและสืบทอดกันมาจนถึงปัจจุบัน
นอกจากปลาไหลแล้วคนญี่ปุ่นรับประทานอาหารอะไรบ้างในวันโดโย โนะ อุชิ โนะ ฮิ
คนญี่ปุ่นไม่ได้รับประทานเพียงแค่ปลาไหลเพื่อคลายร้อนเท่านั้น แต่ยังรับประทานอาหารหลากหลายชนิดที่มีชื่อขึ้นต้นด้วย “อุ” ได้แก่
- うなぎ (อุนางิหรือปลาไหล) ซึ่งอุดมไปด้วยโปรตีน วิตามินเอ วิตามินบี และธาตุเหล็ก ที่เหมาะสำหรับการเติมสารอาหารให้แก่ร่างกายในหน้าร้อน
- うどん (อุด้ง) ซึ่งเป็นอาหารประเภทเส้นทำจากแป้งสาลีที่ย่อยง่ายและรับประทานสะดวกแม้ในวันที่รู้สึกเบื่ออาหาร การรับประทานอุด้งคู่กับวัตถุดิบต่าง ๆ เช่น ไข่ เนื้อหมู หรือผัก จะช่วยให้ร่างกายได้รับสารอาหารที่ครบถ้วนสมดุลได้ง่าย
- うり (อุริหรือพืชตระกูลแตง เช่น แตงกวา แตงโม และฟักเขียว) ซึ่งมีส่วนประกอบของน้ำและโพแทสเซียมสูง ช่วยเติมความชุ่มชื้นให้แก่ร่างกายในช่วงฤดูร้อน
- 梅干し (อุเมะโบชิหรือบ๊วยดอง) ซึ่งอุดมไปด้วยกรดซิตริกที่ช่วยบรรเทาความเหนื่อยล้าจากความร้อนและช่วยให้เจริญอาหาร
วันโดโย โนะ อุชิ โนะ ฮิ (วันวัวในช่วงโดโย) ไม่ได้เป็นแค่เพียงวันแห่งการรับประทานปลาไหลเท่านั้น แต่ยังเป็นวันที่ต้องดูแลตัวเองด้วยการรับประทานอาหารที่เสริมสร้างความแข็งแรงของร่างกายจากภายในเพื่อให้มีสุขภาพที่แข็งแรงตลอดช่วงหน้าร้อน ด้วยภูมิปัญญาของคนญี่ปุ่นสมัยก่อนที่ผสมผสานกับการโฆษณาทางการค้าทำให้วันโดโย โนะ อุชิ โนะ ฮิ เป็นอีกหนึ่งวันสำคัญที่สร้างความมีชีวิตชีวาในช่วงหน้าร้อนไปพร้อมกับการปลูกฝังให้คนญี่ปุ่นดูแลสุขภาพตนเองให้แข็งแรงค่ะ
สรุปเนื้อหาจาก: asajikan.jp/article
